تاریخ انتشار: 9/17/2018 12:00:00 AM
شناسه مطلب: 66
معاون امور هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در گفت‌و‌گو با ایبنا:

معاون امور هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در گفت‌و‌گو با ایبنا:



«نشان شیرازه» جایگاه مدیر هنری را در نشر تبیین می‌کند


رئیس شورای سیاست‌گذاری سومین دوره دو سالانه «نشان شیرازه» ضمن اشاره به پیشینه هنر کتاب‌آرایی در ایران و تأکید بر لزوم توجه به این بُعد از انتشار کتاب، معتقد است که رویکرد جشنواره در طول دو دوره گذشته رویکرد درست و ارزشمندی بوده است که به‌عنوان پایه و اساس جشنواره محور سیاست‌های کلان خواهد بود.

به‌گزارش خبرگزاری کتاب ایران‌(ایبنا) سال جاری سومین دوره دوسالانه «نشان شیرازه» برگزار می‌شود. این رویداد به موضوع طراحی و جنبه‌های زیبایی‌شناختی کتاب می‌پردازد و به جایگاه طراحان جلد توجه دارد. «نشان شیرازه» فرصتی است برای نگاه به تلاش چندسال اخیر هنرمندان طراح ایرانی تا علاوه بر معرفی آثار برتر، سنجشی باشد برای شناسایی نقاط قوت و ضعف. از سویی دیگر نشان شیرازه می‌تواند نیم‌نگاهی داشته باشد به جایگاه منطقه‌ای و بین‌المللی هنرمندان طراح جلد ایرانی. به‌بهانه تشکیل شورای سیاست‌گذاری این رویداد فرهنگی با سید‌مجتبی حسینی؛ معاون امور هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و رئیس شورای سیاست‌گذاری سومین دوره دوسالانه «نشان شیرازه» به گفت‌و‌گو نشسته‌ایم.

 

دوسالانه شیرازه، با هدف تأکید بر اهمیت ابعاد ظاهری و زیبا‌شناختی کتاب طرح‌ریزی شده است. بعد از گذشت دو دوره از این رویداد فرهنگی تأثیر آن ‌را چگونه ارزیابی می‌کنید.

برای پرهیز از زیاده‌گویی، نمی‌خواهم تاریخ را شرح دهم و بگویم که ایرانیان در طول تاریخ چه همت ستودنی و تحسین‌برانگیزی را برای کتاب به کار آورده‌اند. شاید یکی از دلایل این اهتمام، احترام به کتاب بود که حاصل اندیشه است. اما هرچه بود به شهادت آثار بسیار در گنج‌خانه‌های آراسته به کتاب، سهم کشورمان در توجه به کتاب چه محتوا و باطن کتاب و چه شکل و شمایل کتاب سهم عمده و ممتازی است.

در قرن حاضر و پس از تغییرات گسترده در صنعت چاپ نشر و مسائل فنی تولید کتاب بایسته بود و هست که رویدادی بتواند محل تأمل، مطالعه و باز‌شناسی ابعاد مختلف این موضوع باشد. طبعاً مسائل مربوط به محتوا زودتر مورد توجه واقع شد و رویداد‌های متعددی برای آن سامان‌ یافت، اما در حوزه طراحی کتاب، کوشش‌های صورت‌گرفته، حاصل ذوق و دغده‌های اشخاص علاقه‌مند بود و جا داشت که نهادی در ارتباط با کتاب به موضوع آراستگی کتاب نیز بپردازد و برنامه‌ویژه‌ای را طرح‌ر‌یزی کند. با آن سابقه بلند بالا در کتاب‌‌گری و کتاب‌آرایی (شیرازه) با دو دوره برگزاری بسیار جوان است. بااین‌حال جوان خوش‌بنیه‌ای است و استقبال دو دوره‌ گذشته و بررسی دستاورد‌ آن به‌روشنی نشان می‌دهد که جشنواره‌ای است که جای خالی‌اش حس می‌شده و صرفاً برای داشتن یک جشنواره جدید به وجود نیامده ‌است. این نشان می‌دهد که جلوه‌‌های فراوان از کتاب‌آرایی در این عرصه آماده تجلی‌اند و نشان می‌دهد در صورت امتداد و استمرار سنجیده می‌توان روز ‌به روز بر دامنه تأثیر خود بیفزاید.

 

انتخاب شما به‌عنوان رئیس شورای سیاست‌گذاری این جایزه، اتفاق تازه‌ و البته امیدوارکننده‌ای بود. چه شد که این عنوان را پذیرفتید و چه رویکردهایی را در شیرازه دنبال خواهید کرد؟

به‌عنوان کسی که تمام عمرش را با خط و کتاب سروکار داشته و کتاب‌آرایی و نسخه‌پردازی یکی از اصلی‌ترین دل‌مشغولِی‌های شخصی‌اش بوده هم در تولید کتاب تجربیاتی دارد و هم در کتاب‌داری و پاسداری از کتاب‌ها و چند مقاله‌ای در معرفی کتاب‌‌آرایان، طبیعی است که وظیفه خود می‌‌دانم اگر خدمتی را بتوانم انجام دهم، بی‌دریغ باشم. رویکرد جشنواره خوش‌بختانه در طول دو دوره گذشته رویکرد درست و ارزشمندی بوده است که به‌عنوان پایه و اساس جشنواره محور سیاست‌های کلان خواهد بود. اما کوشش برای معرفی و نشان‌دادن الگو‌‌های طراحی در حوزه‌های موضوعی جشنواره، توجه‌دادن ناشران محترم به اهمیت کاربلد کتاب، توجه‌دادن طراحان محترم به ویژگی‌های اختصاصی و ظریف بصری در طراحی کتاب و درنهایت برانگیختن توجه مخاطب به این‌که چگونه قالب متناسب و کتاب آراسته می‌تواند در ارتباط مؤثر کتاب‌خوان و کتاب نقش داشته باشد. همچنین زمینه‌ای برای معرفی تاریخ و میراث کشور عزیزمان در حوزه کتاب و نیز نمایش دستاورد‌های نوین و بدایعی که در خلاقیت هنر‌وران در دلپذیری کتاب افزوده است. گمان می‌کنم افزون‌ بر این‌ها «نشان شیرازه» می‌تواند جایگاه مدیر هنری را در روند تولید کتاب بیش از پیش تبیین کند.

 

پیش‌بینی شما درباره میزان استقبال هنرمندان و تصویر‌گران کتاب از سومین دوره شیرازه چیست؟ علاوه براین ارزیابی شما درباره جایگاه جایزه شیرازه در بین این دسته از فعالان نشر چیست؟

ازآن‌جاکه دست‌اندکاران کتاب اعم از نویسندگان، ناشران، ارکان تولید و نهایتاً خوانندگان، دلبستگی جدی به کتاب دارند و فرصت‌‌های مغتنم معرفی و گفت‌و‌گو در باب کتاب را قدر می‌شناسند و علاقه‌مندند دیگران در حظ خود شریک و همراه کنند، «شیرازه» در سومین دوره برگزاری با استقبال شایسته مواجه خواهد شد.

 

درحالی‌که به‌گفته بسیاری از فعالان نشر، کتاب حال خوبی ندارد، برگزاری رویداد‌هایی مانند شیرازه چظور می‌تواند در بهبود این وضعیت تأثیر‌گذار باشد؟

به‌باور من برای خوب‌شدن یا بهترشدن نباید منتظر ماند، باید کمر همت بست و دل به دریا زد. می‌فرمایید کتاب حال خوبی ندارد! دو راه پیش‌روست، یا منتظر بمانیم کسی و یا چیزی بیاید و حال کتاب را خوب کند و بعد به پایکوبی برخیزیم و خوشحال شویم و یا این‌که از بطن همین شرایط راهی بجوییم برای بهبود، برای رشد، برای تعالی ... . طبعاً راه دوم راه سختی است، دشواری دارد اما بار‌‌ها و بار‌ها در موضوعات مختلف آن را آزموده‌ایم و زمان گواه است که در اکثریت موارد یا پیروز شده‌ایم و یا به پیروزی نزدیک. کاریز مثال روشنی است؛ یا می‌توانیم بگوییم هر وقت در کویر آب بود باغ می‌سازیم و سبزه می‌کاریم و یا این‌که آب را از دل زمین به‌دشواری و مرارت بیرون بیاوریم و در دل کویر گلستان بسازیم. به‌نظرم راه دوم با همه سختی به مقصد نزیک‌تر است. باید برای کتاب همه توانمان را روی هم بریزیم، به معاضدت هم برخیزیم و بی‌دریغ تلاش کنیم. حتماً حال ما و حال کتاب بهتر خواهد شد. شیرازه به‌سهم خود گام شایسته‌ای است و رویداری ارزشمند که می‌تواند کتاب را از منظر زیبایی و حسن جمال عرضه و معرفی کند.